De discussie over de toekomst van de Zanddijk bij Yerseke is opnieuw opgelaaid na het werkbezoek van ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis aan bedrijven in Yerseke en Kruiningen. In de media liet hij weten dat hij ernstige vragen heeft bij de geplande verbreding van de dijk en dat hij zelfs commissaris van de Koning Hugo de Jonge wil benaderen om te vragen of het plan wel de juiste keuze is.

Voor de ChristenUnie Reimerswaal komt die kritiek niet als een verrassing. Volgens de lokale fractie bevestigt het juist de zorgen die in de gemeente al jarenlang worden geuit.

De partij wijst daarom ook de suggestie dat haar inzet rond de Zanddijk een ‘verkiezingsstunt’ zou zijn nadrukkelijk van de hand. De betrokkenheid van de ChristenUnie bij dit dossier is niet nieuw en zeker niet ingegeven door de verkiezingskalender.

Al zolang het dossier loopt, heeft de ChristenUnie consequent tegen de verbreding van de Zanddijk gestemd. De lijn van de partij is altijd helder geweest: de voorgestelde dijkverbreding is verkeerskundig, ruimtelijk en veiligheidsmatig geen toekomstbestendige oplossing voor Yerseke.

Een dossier dat al jaren speelt

De huidige plannen vinden hun oorsprong in de startnotitie N673 Zanddijk–Molendijk, die op 25 september 2020 door Provinciale Staten werd vastgesteld. In dat onderzoek werden vier varianten onderzocht, met de volgende kostenramingen:

• Roze Zwart (voorkeursvariant provincie en gemeente): € 58,1 miljoen
• Bruin (voorkeursvariant Gedeputeerde Staten in 2019): € 50,8 miljoen
• Groen (nieuw tracé door de polder): € 67,5 miljoen
• Rood (nieuw tracé door de polder): € 73,8 miljoen

Op deze bedragen geldt bovendien een onzekerheidsmarge van ±40 procent, waardoor de uiteindelijke kosten aanzienlijk hoger kunnen uitvallen dan de huidige ramingen.

Ondanks deze grote bandbreedte koos de provincie voor de technisch meest complexe en risicovolle variant: het verbreden van de bestaande dijk.

De ChristenUnie Reimerswaal heeft sindsdien bij iedere relevante raadsbespreking en stemming tegen deze koers gestemd. Dat staat in contrast met de coalitiepartijen SGP en Leefbaar Reimerswaal, die ondanks eerdere twijfels uiteindelijk instemden met de provinciale plannen.

Brede maatschappelijke kritiek

De zorgen over de plannen leven niet alleen in de politiek. Al in september 2022 sprak de Bewonersgroep Zanddijk e.o. zich in een inspraakreactie uit tegen de verbreding van de dijk. Zij wezen erop dat een Zanddijk zonder rotonde eenvoudiger en goedkoper te realiseren is en pleitten voor een serieuze studie naar een tweede ontsluiting van Yerseke via een poldertracé.

Ook onder inwoners groeit de weerstand. Via poldertrace.nl hebben inmiddels meer dan duizend inwoners de petitie “Maak de Zanddijk niet kapot” ondertekend.

Daarnaast hebben ondernemers uit Yerseke herhaaldelijk hun zorgen geuit over de plannen. Tijdens het recente werkbezoek van Kamerlid Grinwis benadrukten bedrijven opnieuw dat de huidige plannen volgens hen onvoldoende toekomstbestendig zijn voor een regio met intensieve logistiek en meer dan 10.000 voertuigbewegingen per dag.

Opvallend daarbij is dat ondernemers zelfs hebben aangegeven bereid te zijn financieel bij te dragen aan een poldertracé, een zeldzaam signaal vanuit het bedrijfsleven bij infrastructuurprojecten.

Raadsmeerderheid dankzij coalitie

Tijdens de raadsvergadering van 13 december 2022 werd opnieuw duidelijk hoe de politieke verhoudingen liggen. De verbreding van de Zanddijk kon alleen rekenen op een meerderheid dankzij de coalitiepartijen SGP en Leefbaar Reimerswaal, samen goed voor 12 van de 19 zetels.

Tijdens die vergadering spraken zeven insprekers — voornamelijk ondernemers — hun zorgen uit over het plan. Ook werd een petitie met meer dan 1100 handtekeningen overhandigd aan de burgemeester.

Desondanks stemde de coalitie in met zowel de verbreding van de Zanddijk als met een gemeentelijke bijdrage van bijna vier miljoen euro.

Volgens de ChristenUnie laat dit zien dat de huidige koers vooral politiek wordt vastgehouden, terwijl de maatschappelijke twijfel groeit.

Financiële argument onder druk

Een belangrijk argument tegen een poldertracé was lange tijd dat deze variant te duur zou zijn. Uit de provinciale startnotitie blijkt echter dat het verschil tussen de voorkeursvariant Roze Zwart (€ 58,1 miljoen) en het poldertracé-achtige alternatief Groen (€ 67,5 miljoen) slechts € 9,4 miljoen bedraagt. Poldertrace.nl toont berekeningen die de varianten nog dichter bij elkaar brengen.

Met de huidige bereidheid van ondernemers om financieel bij te dragen, zoals ook door Kamerlid Grinwis is benoemd, kan dat verschil grotendeels worden overbrugd.

Daarmee komt volgens de ChristenUnie het belangrijkste bezwaar van tafel en verdient het alternatief opnieuw een serieuze afweging.

Zorgen al vóór de verkiezingen geuit

De ChristenUnie benadrukt dat haar recente acties niet samenhangen met de verkiezingscampagne. In januari van dit jaar, ruim vóór de verkiezingsperiode, stelde de fractie al schriftelijke vragen naar aanleiding van het bezoek van de Commissaris van de Koning Hugo de Jonge.

Daarbij werden onder meer vragen gesteld over:

• de technische haalbaarheid van de dijkverbreding
• de verkeersveiligheid tijdens de aanleg
• het ontbreken van een robuuste calamiteitenroute
• de noodzaak van een toekomstbestendige ontsluiting van Yerseke

Dat deze punten nu ook door een Kamerlid worden benoemd, bevestigt volgens de ChristenUnie dat de zorgen breed leven en serieus genomen worden.

Consistentie boven verkiezingsretoriek

Volgens de ChristenUnie laat de geschiedenis van dit dossier vooral één ding zien: de partij heeft al jaren dezelfde inhoudelijke lijn.

“Wij kiezen niet voor makkelijke slogans, maar voor een oplossing die veilig, duurzaam en toekomstbestendig is,” stelt de fractie.

“Dat deden we jaren geleden al, dat deden we begin dit jaar, en dat blijven we doen — verkiezingen of niet.”

De partij roept provincie en gemeente daarom op om opnieuw te kijken naar de lange termijn. Niet alleen naar de vraag hoe het verkeer vandaag wordt afgehandeld, maar vooral naar hoe Yerseke ook in de toekomst bereikbaar, veilig en economisch sterk kan blijven.